نسل سوم ورویکرد او به اهداف پیشرو!
نسل سوم بىهدف پيش متاز
اى فرزند، در زندگى بلند نظر و بزرگ منش باش . هرگز راضى مشو كه دامن قناعت و عزت تو به هوسهاى ناچيز آلوده گردد، زيرا هر چه در دنيا دوست داشتنى و محبوب جلوه كند، از شرافت محبوبتر و دوست داشتنىتر نخواهد بود .
زنهار، قامت مردانگى را در برابر اغيار به طمع درهم و دينار خم مكن و طوق بندگى ديگران بگردن مينداز .
ارزش آزادى و آزادگى بدان و اين گوهر شريف را در ميان قلب گرم و خون مواج خويش معزز و محترم بدار .
خدا تو را آزاد آفريده و آزادى را به نام عزيزترين مواهب خويش به تو اعطا فرموده است، زنهار قدر نعمتخداوند بدان و آن را به هيچ قيمت از دست مگذار . از آن آسايش چه حاصل كه به قيمت آزادى دست دهد و از آن لذت و تمتع چه شيرينى كه داغ بندگى بر پيشانى آزادگان گذارد؟ !
اى فرزند، كاروان بشر خطرناكترين مرحلهاى را كه در مسير خود به پيش روى دارد، پرتگاه طمع و آز است . آزمندان هر چه بكوشند، بيش از آنچه روزى محتوم و مقسوم است، به چنگ نخواهند آورد; ولى در اين كوشش پيداست چه حقها پايمال مىشود، چه پيمانها به ناسزا بسته و چه عهدها شكسته و ناچيز مىگردد .
بى هدف پيش متاز، زيرا نادانان چنين كنند; همى بكوشند و چون طالب مجهول مطلقند عاقبت زيان بينند .
انديشه كن و مغز خود را به افكار گوناگون روشن و نورانى فرماى .
با نيكوكاران بنشين، تا از ايشان باشى; و از بدان دورى گزين، كه فطرت و اخلاق تو هم از آنان بدور ماند .
اى پسر، هرگز در زندگى دستخوش احساسات مباش و نيش و نوش بر قانون عقل مصرف كن . آنجا كه تندى ضرور افتد، اگر مدارا كنى ستم كردهاى; همچنان كه به جاى مدارا تندى و تهور ناستوده است . بسيار افتد كه درد درمان باشد; همچنان كه درمان جهت درد لازم شود .
نهج البلاغه، نامه 31
ترجمه: جواد فاضل